Error message here!

Error message here!

Zapomniałeś/aś hasła?

Error message here!

Error message here!

Error message here!

Error message here!

Zapomniałeś/aś hasła? Podaj swój adres e-mail.
Otrzymasz link, dzięki któremu zresetujesz hasło.

Error message here!

Powrót do logowania

Close
13 marca 2016

Recenzja książki
Wojna Witkacego czyli kumboł w galifetach

Krzysztof Dubiński

Oficjalna recenzja zespołu BookHunter.pl

7.0
średnia ocena
7
ocena recenzenta

Autor recenzji

Wojna Witkacego czyli kumboł w galifetach - Recenzja:

Dwa strzały, które zmieniły historię, czyli Witkacy na wojnie

Człowiek mniej więcej obyty z rodzimą literaturą i sztuką, Witkacego kojarzy przede wszystkim jako tego od „Szewców” i od obrazów tworzonych pod wpływem przeróżnych substancji psychoaktywnych. Również ja nigdy szczególnie nie wgłębiałam się w jego życiorys i nie miałam pojęcia, że ten oryginalny artysta swojego czasu był oficerem carskiej armii i że stanowiło to dość znaczący epizod w jego życiu. Drogę Witkiewicza do rosyjskich szeregów, szkolenie i wreszcie walkę w I wojnie światowej opisuje Krzysztof Dubiński w swoim niezwykle bogatym w szczegóły opracowaniu „Wojna Witkacego czyli kumboł w galifetach”, wydanym niedawno przez wydawnictwo Iskry.

Co oznaczają zagadkowe słowa „kumboł” oraz „galifety”? Mianowicie, jak wyjaśnia autor w jednym z podrozdziałów, galifety to spodnie podobne do bryczesów, zaś kumboł to gra hazardowa w karty wymyślona przez Witkacego, z którą ponoć pogrywał z innymi żołnierzami. Jak w ogóle ten wrażliwy artysta znalazł się w wojsku, w dodatku rosyjskim? Otóż wszystko zaczęło się, można powiedzieć, od dwóch strzałów z pistoletu w różnych miejscach i okolicznościach. Pierwszy, samobójczy strzał, oddaje w swoim kierunku w lutym 1914 roku ukochana Witkiewicza, Jadwiga Janczewska. Od drugiego, zmieniającego losy Europy, zabójczego strzału umiera w czerwcu w Sarajewie arcyksiążę Franciszek Ferdynand. Witkacy po śmierci narzeczonej popada w czarną rozpacz, obsesyjnie myśli o samobójstwie. Żeby go ratować i zdystansować od tego smutnego zdarzenia, jego przyjaciel, wybitny antropolog Bronisław Malinowski, zabiera go ze sobą na kongres do dalekiej Australii, jako fotografa i rysownika. Tam zastaje ich wiadomość o wybuchu I wojny światowej. Witkiewicz porzuca zobowiązania wobec Malinowskiego i, widząc szansę dla Polski na odzyskanie niepodległości, postanawia wracać do Europy i zaciągnąć się do którejś z armii. Jako mieszkaniec Zakopanego mógł stanąć po stronie Austro-Węgier, a jako obywatel Kongresówki – poprzeć cara Mikołaja II. Wybiera Rosję i po długiej, niełatwej podróży, udaje mu się dotrzeć do Petersburga. Tam też bierze początek jego kilkuletnia oficerska służba w Pierwszym Pawłowskim Pułku lejbgwardii Mikołaja II.

Krzysztof Dubiński szczegółowo opisuje najpierw proces przyspieszonego szkolenia w tamtejszej wojskowej szkole, codzienne życie rekruta, który niewiele później trafia wprost do wojennego piekła. Witkacy miał wiele szczęścia, że nie zginął podczas słynnej ofensywy Brusiłowa, kiedy walczył w swojej najtragiczniejszej bitwie nad wołyńską rzeką Stochod, która pochłonęła blisko 31 tysięcy istnień. Znaczący jest też obraz dwóch rewolucji – lutowej i październikowej w 1917 roku, ukazanych z perspektywy członka armii stacjonującej w Petersburgu. Przeżycia wojenne i z czasów rewolucji, według niektórych z biografów, stały się źródłem jego decyzji o popełnieniu samobójstwa 18 września 1939 roku, dzień po wkroczeniu wojsk radzieckich do Polski.

Wojskowa kariera Witkacego zakończyła się, gdy po październikowym zamachu Lenina i Trockiego Pawłowski Pułk rozwiązano, a do głosu doszli bolszewicy. W lutym następnego roku zwolnienie ze służby było już oficjalne. Przez jakiś czas utrzymywał się w Petersburgu ze sprzedaży obrazów, a w czerwcu prawie że cudem udało mu się wydostać z Rosji i z początkiem lipca przybyć do Warszawy.

To tylko bardzo skrótowy obraz całego epizodu wojskowego Stanisława Witkiewicza. Autor na ponad trzystu stronach i opierając się na setkach materiałów źródłowych, stworzył niezwykle dopracowany, barwny i szczegółowy obraz służby Witkacego w carskiej armii. Nie skupia się wyłącznie na głównym bohaterze, ale tworzy także interesujące tło historyczne, opisuje zwyczaje panujące w Pawłowskim Pułku, a także przebieg kampanii wojennej, bitew, strategię. Przygląda się armii od „wewnątrz”, zwracając uwagę na strukturę, przepisy, hierarchię, stopnie. Wiele można się dowiedzieć o codziennym w niej bytowaniu Witkacego, o odniesionych przez niego ranach, rekonwalescencji, zwolnieniach lekarskich, o które zresztą często prosił pod koniec wojny, coraz bardziej się do niej dystansując. Mimo, że oficer był z niego dobry i lubiany pośród żołnierzy, to jednak artystyczna dusza zwyciężyła i w końcu marzył o tym, żeby móc poświęcić więcej czasu tworzeniu i oddać się pasji.

Krzysztof Dubiński wykonał olbrzymią, godną podziwu pracę, zbierając liczne materiały źródłowe, docierając do archiwalnych dokumentów i wspomnień oraz je interpretując. Napisał bardzo rzetelną, wypełnioną faktami, historyczną książkę, która może rozbudzić ciekawość czytelnika, który nigdy nie zagłębiał się za bardzo w biografię Witkacego. Przyjemne dla oka wydanie w twardej oprawie i obwolucie zostało uzupełnione o czarno – białe fotografie i skany dokumentów z różnych etapów kariery wojskowej bohatera.

„Wojna Witkacego” nie jest może książką, którą czyta się jednym tchem, czasem mnogość faktów (np. o skomplikowanych ruchach wojsk w terenie – dobrym dodatkiem do wydania byłyby mapy ;-) ) trochę przytłacza, ale stanowi ona świetne historyczne, dociekliwe opracowanie. Polecam czytelnikom zainteresowanych nie tylko samym Stanisławem Witkiewiczem, ale historią I wojny światowej i wojskowości w ogóle.

Anna Wrona

Zobacz wszystkie recenzje użytkownika aniakonda

Liczba wyświetleń: 469


Tagi książki (11)

przejdź na stronę książki


Skomentuj recenzję, czy masz coś do dodania?
Komentarze (1)


(zabezpieczenie przed botami)

/1000 wykorzystanych znaków


2016-04-07 10:34

Głupi błąd, nie wiem skąd mi się wziął, oczywiście, że Janczewska. Poprawione, dzięki za czujność.

Ostatnie patronaty
Popularne Tagi

Najaktywniejsi użytkownicy w tym miesiącu:

Agata - 1375 ptk.
dona - 1346 ptk.
Michał - 735 ptk.
tradovium - 614 ptk.
Szczypta-Kasi - 608 ptk.

zobacz pełny ranking

21143 książek
nasz cel: 30 000, do dodania pozostało 8857

2769 adaptacji
nasz cel: 3 000, do dodania pozostało 231

3417 autorów ze zdjęciami
nasz cel: 4 000, do dodania pozostało 583

Losowy cytat

"Chcesz, abym w godzinie kryzysu zwrócił się do narodu w swetrze?"


John Grisham

Raport Pelikana
BookHunter.pl
O nas
Nasze logo
Punktacja
Do pobrania
Kontakt
Przyłącz się!
Zespół
Kogo szukamy?
Partnerzy
Wspólne cele
Dla wydawnictw
Współpraca
recenzencka

Patronat medialny
o BookHunter
Copyright © 2015 - 2016 by BookHunter.pl
O nas | Zbieraj punkty | Zespół | Regulamin | Kontakt